Tsakure:
Wannan bincike ya yi nazari ne kan rawar da mata Hausawa suke takawa a fagen ginawa da kula da zumunci a tsakanin al’ummar Hausawa. A binciken an kawo yadda mata ke aiwatar da taimakon juna, da ziyarar zumunci da kula da dangantakar aure daɗaukar nauyin larurori da bayar da shawarwari na ƙwarai da kyautatawa ta hanyoyi mabambanta da sauransu. Haka kuma binciken ya nuna yadda al’adun gargajiya suka taimaka wajen kiyaye mutuncin juna da haɗa kan al’umma wanda hakan ya nuna cewa zumunci shi ne ginshiƙin zaman lafiya da haɗin kai da zamantakewa a cikin al’umma. Tunanin yin wannan bincike ya bijiro ne a sakamakon lura da yadda zumunci ya taka rawar gani wajen samar da zamantakewa mai kyau a tsakanin mata Hausawa. An ɗora wannan bincike a bisa ra’in zamantakewar al’ada (Sociological & Cultural Theory) wanda ke nazari a kan yadda al’adu da ɗabi’u da tsarin rayuwar jama’a ke tsara halayen rayuwarsu wanda Emile Durkheim (1895) ya ƙirƙiro. An yi amfani da ra’in ne don fahimtar rawar da al’ada da tarbiyya da tsarin zamantakewa ke takawa wajen gina dangantakar mata, wanda ya yi daidai da abin da aka tattauna a maƙalar. A nazarin al’adun Hausawa kuwa, ayyukan Farfesa Ibrahim Yaro Yahya da Farfesa Sa’idu Muhammad Gusau sun yi daidai da wannan ra’in. Sakamakon binciken ya nuna cewa zumunci a tsakanin mata babban ginshiƙi ne na zaman lafiya da haɗin kai. Dabarun da aka yi amfani da su wajen tattara bayanai da misalai na wannan bincike sun haɗa da jin ra’ayoyi daga jinsin mata matasa da manya da dattijai, masu aure da marasa aure, har da ɗalibai waɗanda ke karatu a manyan makarantu da sauransu. An tattara bayanan ne ta hanyar naɗar ra’ayoyin waɗanda aka tattauna da su a wayar hannu.
Fitilun Kalmomi: Zumunci, Hausawa, Mata, Al’ada, Garin Katsina
DOI: www.doi.org/10.36349/tjllc.2026.v05i01.009
author/Asma’u Suleiman
journal/Tasambo JLLC 5(1) | February 2026 |




